ریکاوری و دوره نقاهت بعد از جراحی تعویض مفصل زانو چقدر است؟ هنگامی که شما جراحی تعویض کامل زانو (TKR) انجام میدهید، بهبودی و دوره نقاهت عمل تعویض مفصل زانو مرحله بسیار مهمی است. در این مرحله دوباره روی پای خود میایستید و فعالیت های روزمره خود را از سر میگیرید. هر جراح ممکن است مراقبت های متفاوتی را به شما توصیه کند و مدت زمان دوران بهبودی هر فرد منحصر به فرد است. در این مقاله سعی میکنیم یک جدول زمانی از دوره نقاهت عمل تعویض مفصل زانو و مدت زمان بهبودی عمل تعویض مفصل زانو را بیان کنیم. با ما همراه باشید.
روز اول پس از عمل تعویض مفصل زانو
دوره بهبودی و نقاهت بلافاصله پس از به هوش آمدن از عمل جراحی تعویض مفصل زانو شروع میشود. ظرف 24 ساعت پس از جراحی، یک فیزیوتراپیست به شما کمک میکند تا بایستید و با استفاده از یک دستگاه کمکی راه بروید که این وسایل کمکی شامل واکر و عصا هستند. یک پرستار یا کاردرمانگر در انجام کارهایی مانند تعویض بانداژ، پانسمان، حمام کردن و توالت رفتن به شما کمک میکند. فیزیوتراپیست به شما آموزش میدهد که چگونه به رختخواب بروید و بلند شوید و چگونه با استفاده از یک وسیله کمکی حرکت کنید. نحوه خوابیدن بعد از تعویض مفصل زانو اهمیت زیادی دارد. پزشک متخصص ممکن است از شما بخواهد که کنار تخت بنشینید و چند قدمی راه بروید. پس از جراحی تعویض مفصل زانو مقداری درد، تورم و کبودی انتظار میرود. سعی کنید به زانوی خود فشار وارد نکنید. شما باید در روزهای ابتدایی پس از جراحی استراحت کافی داشته باشید. فیزیوتراپیست به شما کمک میکند از رختخواب خارج شوید و مسافت کوتاهی را پیاده روی کنید. بهتر است بر روی خم کردن و صاف کردن پای خود دقت داشته باشید. در روز دوم، ممکن است برای مدت کوتاهی با استفاده از یک وسیله کمکی راه بروید. با بهبودی پس از جراحی، سطح فعالیت شما به تدریج افزایش مییابد.
3 هفته بعد از جراحی تعویض مفصل زانو
تا زمانی که به خانه برگردید یا مدت زمانی که در کلینیک یا بیمارستان هستید، باید بتوانید آزادانه تر حرکت کنید و در عین حال درد کمتری را تجربه کنید. شما به داروهای مسکن کمتری نیاز خواهید داشت. برنامه روزانه شما شامل تمریناتی است که فیزیوتراپیست به شما داده است. این تمرینات تحرک و دامنه حرکتی شما را بهبود میبخشد. پس از گذشت این مدت احتمالاً میتوانید بیش از 10 دقیقه راه بروید و بایستید و حمام کردن و لباس پوشیدن باید راحت تر باشد. پس از جراحی تعویض مفصل زانو، بایستی بتوانید زانوی خود را بین 70 تا 90 درجه خم کنید، اگرچه ممکن است به دلیل درد و تورم انجام برخی فعالیت ها دشوار باشد اما پس از سپری شدن 7 تا 10 روز، شما باید بتوانید زانوی خود را به طور کامل به سمت بیرون بکشید. ممکن است زانوی شما به اندازه ای قوی باشد که دیگر نیازی به واکر نداشته باشید. اکثر افراد در عرض 2 تا 3 هفته پس از جراحی از عصا یا واکر استفاده نمیکنند. عصا را در دست مخالف زانوی جدید خود نگه دارید و از خم شدن به زانوی جدید خودداری کنید. این کار میتواند مانع وارد کردن فشار به زانو شده و به بهبود راه رفتن کمک کند.
هفته 4 تا 6 بعد از جراحی زانو
اگر برنامه تمرینی و ریکاوری خود را به دقت و صبورانه انجام دهید، شاهد بهبودی چشمگیر در زانوی خود خواهید بود، در این زمان تورم و التهاب نیز باید کاهش یافته باشد. هدف در این مرحله افزایش قدرت و دامنه حرکتی زانو با استفاده از فیزیوتراپی است. فیزیوتراپیست شما ممکن است از شما بخواهد که پیاده روی طولانی تری داشته باشید و خود را از وسیله کمکی جدا کنید. در حالت ایدهآل، در این مرحله، احساس میکنید که در حال بازیابی توان حرکتی خود هستید. با فیزیوتراپیست و جراح خود در مورد زمان بازگشت به کار و فعالیت های روزانه صحبت کنید. در پایان این دوره، احتمالاً میتوانید بیشتر راه بروید و کمتر به وسایل کمکی تکیه کنید. همچنین میتوانید کارهای روزمره بیشتری مانند آشپزی و تمیز کردن منزل را انجام دهید. اگر شاغل هستید، میتوانید در عرض 4 تا 6 هفته به سر کار خود بازگردید. اگر شغل شما به پیاده روی، مسافرت یا بلند کردن اجسام نیاز دارد، ممکن است بازگشت به محل کار تا 3 ماه طول بکشد. برخی از افراد رانندگی بعد از تعویض مفصل زانو را میتوانند در عرض 4 تا 6 هفته پس از جراحی شروع کنند. بعد از 6 هفته میتوانید سفر کنید. قبل از این زمان، نشستن طولانی مدت در طول سفر میتواند خطر لخته شدن خون را افزایش دهد.
چه عواملی روند بهبودی بعد از جراحی تعویض مفصل زانو را کندتر میکند؟
عوامل بسیاری وجود دارند که میتوانند تاثیر منفی بر روند بهبودی بعد از جراحی تعویض مفصل زانو داشته باشد، از جمله آن ها میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
سن
بالا رفتن سن با بهبودی کندتر پس از جراحی تعویض زانو همراه است. بیماران مسنتر ممکن است شرایط سلامتی قبلی، کاهش قدرت عضلانی و بهبود بافت کندتر داشته باشند، که همگی میتوانند به دوره بهبودی طولانیتر کمک کنند.
چاقی
اضافه وزن بدن باعث افزایش فشار بر روی مفصل زانو میشود که میتواند روند بهبودی پس از جراحی را تحت تاثیر قرار دهد. بیماران چاق همچنین ممکن است دارای نرخ بالاتری از عوارض مانند عفونت و شکست ایمپلنت باشند که منجر به بهبودی کندتر میشود.
سلامت ضعیف قبل از عمل
بیماران مبتلا به شرایط پزشکی کنترل نشده مانند دیابت، بیماری قلبی یا بیماری ریوی ممکن است پس از جراحی تعویض زانو دچار تاخیر در بهبودی شوند. این مسائل زمینهای سلامتی میتوانند با توانایی بدن در بهبود و پاسخ به ترومای جراحی تداخل داشته باشند.
سیگار کشیدن
نشان داده شده است که سیگار بر روند بهبودی پس از جراحی تأثیر منفی میگذارد. سیگار کشیدن میتواند جریان خون را مختل کند، اکسیژن رسانی به بافت ها را کاهش دهد و خطر عوارض زخم را افزایش دهد، که همگی میتوانند بهبودی را به تاخیر بیندازند.
انجام ندادن فیزیوتراپی
پس از جراحی تعویض زانو، توانبخشی نقش مهمی در بازیابی عملکرد و تحرک زانو ایفا میکند. بیمارانی که به برنامه توانبخشی خود پایبند نیستند یا فیزیوتراپی ناکافی انجام میدهند، ممکن است بهبودی کندتر و نتایج نامطلوبی را تجربه کنند. از تاثیرات فیزیوتراپی در افزایش سرعت بهبودی میتوان به کنترل درد، کاهش تورم، افزایش گردش خون و تقویت عضلات مفاصل اشاره کرد. عدم انجام فیزیوتراپی موجب میشود، مفصل جایگزین شده آسیب دیده و حتی در برخی موارد نیاز به انجام جراحی تعویض مفصل باشد.
تغذیه نامناسب
یک رژیم غذایی متعادل برای ترمیم و بهبود بافت پس از جراحی ضروری است. بیمارانی که سوءتغذیه دارند ممکن است پس از تعویض زانو دچار تاخیر در ترمیم زخم، ضعف عضلانی و به طور کلی کندتر بهبودی شوند.
عوامل سلامت روان
اضطراب، افسردگی و سایر شرایط سلامت روان میتواند بر انگیزه بیمار، پایبندی به توانبخشی و روند بهبودی کلی تأثیر بگذارد. پرداختن به این عوامل سلامت روان برای بهینه سازی بهبودی پس از جراحی تعویض زانو مهم است.
عوارض
عوارض بعد از عمل مانند عفونت، لخته شدن خون یا مشکلات کاشت میتواند روند بهبودی را به طور قابل توجهی به تاخیر بیندازد. شناخت و مدیریت سریع این عوارض برای به حداقل رساندن تأثیر آنها بر بهبودی کلی بسیار مهم است.
شرکت در فعالیت های مخاطره آمیز
فعالیت های پرخطر میتوانند بهبودی تعویض مفصل زانو را طولانی تر کنند یا باعث آسیب شوند. مهم است که از فعالیت هایی که خطر زمین خوردن را بالا میبرند اجتناب کنید و اقدامات لازم را برای حفظ تعادل خود در طول دوره بهبودی انجام دهید. مواردی مانند حصول اطمینان از نگه داشتن نرده هنگام استفاده از پله ها، استفاده از تشک های پلاستیکی در حمام و اجتناب از خطرات زمین خوردن از جمله اقداماتی هستند که میتوانید انجام دهید.
چه مدت باید بعد از تعویض مفصل از واکر یا عصا استفاده کنم؟
مدت زمان استفاده از واکر یا عصا پس از تعویض مفصل زانو به شرایط جسمی هر فرد، سن، میزان پیشرفت در فیزیوتراپی و قدرت عضلات اطراف زانو بستگی دارد، اما به طور معمول بیماران بین ۴ تا ۶ هفته پس از جراحی نیاز به استفاده از وسایل کمکی مانند واکر یا عصا دارند. در روزهای ابتدایی پس از عمل، استفاده از واکر به حفظ تعادل، کاهش فشار روی مفصل تازه کار گذاشتهشده و جلوگیری از زمین خوردن کمک میکند. با بهبود تدریجی قدرت عضلانی، تعادل و تحمل وزن، بیمار ابتدا از واکر به عصا یا چوبدستی منتقل میشود و در نهایت به راه رفتن بدون کمک میرسد. نکته مهم این است که عجله در کنار گذاشتن وسایل کمکی میتواند منجر به آسیب، درد یا کند شدن روند بهبودی شود. پزشک یا فیزیوتراپ براساس ارزیابی دقیق از تواناییهای بیمار، زمان مناسب برای کنار گذاشتن واکر یا عصا را تعیین میکند. به همین دلیل، پیروی دقیق از توصیههای تیم درمانی برای تضمین یک دوره نقاهت ایمن و موفق بسیار ضروری است.
راه رفتن در سربالایی یا پله مجاز است؟
راه رفتن در سربالایی یا بالا و پایین رفتن از پلهها پس از تعویض مفصل زانو در ابتدا باید با احتیاط و تحت نظر پزشک یا فیزیوتراپ انجام شود. از هفته دوم یا سوم بعد از عمل، در صورتی که قدرت عضلات پا و تعادل بیمار به حد کافی رسیده باشد، تمرینات سبک بالا و پایین رفتن از پلهها آغاز میشود. در ابتدا توصیه میشود از نرده یا عصا برای حمایت استفاده شود و بیمار به صورت مرحلهای و کنترلشده، با پای سالم ابتدا از پله بالا برود و هنگام پایین آمدن، پای عملشده را ابتدا قرار دهد.
سربالاییهای ملایم نیز در صورت نبود درد شدید و با رعایت نکات ایمنی قابل طی شدن هستند، اما باید از فشار زیاد یا خستگی بیش از حد خودداری شود. تصمیم نهایی درباره زمان مناسب برای استفاده از پله یا سربالایی، باید توسط تیم درمانی و بر اساس وضعیت بهبودی هر فرد گرفته شود.
چه کفشهایی برای راه رفتن بعد تعویض مفصل زانو مناسب هستند؟
بعد از تعویض مفصل زانو، انتخاب کفش مناسب نقش بسیار مهمی در بهبود راه رفتن، کاهش فشار بر مفصل جدید و جلوگیری از زمین خوردن دارد. بهترین کفشها برای این دوره، کفشهایی هستند که سبک، نرم، راحت، دارای کفی طبی و پاشنهکوتاه یا بدون پاشنه باشند. کفش باید به خوبی پای بیمار را در بر بگیرد و از لغزش جلوگیری کند؛ بنابراین کف کفش باید ضد لغزش باشد تا تعادل فرد هنگام راه رفتن حفظ شود. استفاده از کفشهای بندی یا چسبی که پا را محکم نگه میدارند توصیه میشود، اما کفشهایی که پوشیدن و درآوردن آنها آسان است (مانند کفشهای چسبی یا زیپدار طبی) گزینه بهتری برای افراد مسن یا کمتحرک هستند. به هیچ عنوان نباید از کفشهای پاشنهبلند، دمپاییهای بدون پشت، صندلهای لیز یا کفشهای سفت و غیرانعطافپذیر استفاده کرد. مشاوره با پزشک یا فیزیوتراپ نیز میتواند به انتخاب دقیقتر کفش متناسب با شرایط فیزیکی هر بیمار کمک کند.
ممنون از شما