عفونت بعد از جراحی تعویض مفصل زانو به عنوان یکی از عوارض جدی است که درمان آن در برخی موارد ممکن است با چند جراحی دیگر همراه باشد. جراحی تعویض مفصل زانو خود یک جراحی سخت است که باعث میشود تا چند ماه نتوانید فعالیتهای روزمرهی خود را به خوبی انجام دهید، در صورتی که پس از جراحی دچار عفونت شوید دوران نقاهت شما طولانیتر خواهد شد و ممکن است درد و ناراحتی بیشتری را تحمل کنید. در ادامهی این مقاله توضیحاتی پیرامون انواع عفونتها، عوامل خطری که منجر به بروز عفونت میشود، علائم و نشانههای عفونت، تشخیص، درمان و پیشگیری از عفونت را بیان خواهیم کرد.
شیوع عفونت بعد از تعویض مفصل زانو
عفونت پس از جراحی تعویض مفصل زانو یک عارضهی نادر است که در یک نفر از هر 100 نفری که این جراحی را انجام میدهد ممکن است رخ بدهد. با این وجود در صورت بروز میتواند مشکلات جدی را برای بیمار ایجاد نماید.
انواع عفونتها پس از تعویض مفصل زانو
در حالی که اکثر جراحیهای تعویض زانو موفقیتآمیز هستند، خطر ابتلا به عفونتها پس از این عمل وجود دارد. عفونت ها میتوانند عواقب جدی داشته باشند و ممکن است نیاز به درمان اضافی از جمله جراحی تجدید نظر داشته باشند. برای بیماران مهم است که از انواع عفونت هایی که پس از تعویض مفصل زانو رخ میدهد و عوامل خطر مرتبط با آن آگاه باشند. انواع عفونت ها پس از تعویض مفص زانو عبارتند از:
عفونت سطحی
عفونت سطحی معمولاُ بلافاصله پس از جراحی ایجاد میشود. گاهی اوقات علائم این عفونت در همان بیمارستان و یا زمانی که به خانه مراجعه مینمائید شروع میشود. درمان عفونت سطحی بسیار ساده است اما در صورت عدم درمان میتواند منجر به عفونتهای خطرناکی شود.
عفونت عمقی زانو
اگر عفونت در اطراف مفصل جدید ایجاد شود به نام عفونت عمیق، عفونت تاخیری و یا عفونت دیرهنگام نامیده میشود. عفونتهای عمیق معمولاُ از نوع عفونتهای جدی هستند که ممکن است حتی هفتههای و یا سالها پس از جراحی ایجاد شوند. درمان این عفونتها زمان بر بوده و در چند مرحله انجام میشود. در اغلب موارد ممکن است لازم باشد پروتز مفصل جدید برداشته شود.
همهی افرادی که جراحی تعویض مفصل زانو را انجام دادهاند در معرض خطر عفونت عمیق هستند. در اغلب موارد این عفونت در طی دو سال اول رخ میدهد. زمانی که باکتریها به مفصل مصنوعی بچسبند، مفصل مصنوعی نمیتواند مانند زانوی طبیعی به این عفونت پاسخ دهد، به همین دلیل زمانی که باکتریها به اطراف مفصل مصنوعی راه پیدا کند تکثیر یافته و منجر به بروز عفونت در محل مغصل مصنوعی میشود. عفونت از هر نقطهای از بدن میتواند به زانو برسد. به عنوان مثال باکتریها میتوانند از طریق یک خراش کوچک در پوست وارد بدن شده به محل زانو برسد و منجر به عفونت زانو شوند.
چه افرادی در معرض عفونت بعد از تعویض مغصل زانو قرار دارند؟
افرادی که پس از جراحی تعویض مفصل زانو در معرض خطر عفونت قرار دارند، میتوانند شامل افرادی با شرایط پزشکی خاص، عوامل سبک زندگی و عوارض جراحی باشند. شناسایی افراد در معرض خطر برای پیشگیری و مدیریت عفونت های بعد از عمل بسیار مهم است. به طور کلی افرادی که بیشتر در معرض خطر عفونت پس از تعویض مغصل زانو قرار دارند، عبارتند از:
- بیماران مبتلا به اچ آی وی
- افراد چاق با بی ام آی بالای 50
- افرادی که دچار بیماریهای عروق محیطی هستند.
- افرادی که به صورت مکرر دچار عفونتهای دستگاه ادراری میشوند.
- بیمارانی که در گذشته جراحی روی زانو داشتهاند.
- بیمارانی که داروهای سرکوب سیستم ایمنی دریافت میکنند.
- افراد سیگاری
نشانههای عفونت بعد از تعویض مفصل زانو
به مدت سه الی شش ماه پس از جراحی، علائمی مانند تورم، قرمزی، خارش در محل برش و درد خفیف در اطراف زانو طبیعی است اما اگر میزان این علائم شدید باشد و مانع از راه رفتن شما شود باید به پزشک خود اطلاع دهید. برخی از مهمترین علائم عفونت پس از تعویض مفصل زانو عبارتند از:
- افزایش کبودی، تورم، حساسیت و درد در اطراف زانو (این علائم در هفتههای اول پس از جراحی باید به مرور کاهش بیابند، در صورت افزایش عوارض باید به پزشک مراجعه نمائید.)
- تب بالای 37.8 درجه
- لرز
- ترشج از محل برش که رنگ خاکستری و بوی بد دارد.
عفونتهای عمیق میتواند با علائمی مانند افزایش درد یک ماه پس از جراحی همراه باشد.
بیشتر بخوانید: علت درد پس از تعویض مفصل زانو
عفونت پس از تعویض مفصل زانو چگونه تشخیص داده میشود؟
با مشاهده علائمی مانند ترشح، تورم و کبودی در محل جراحی میتوان عفونت را شناسایی کرد، اما جهت تشخیص دقیقتر محل عفونت و نوع باکتری که باعث عفونت شده است آزمایشهایی تجویز میشود که عبارتند از:
- آزمایش خون
- تصویربرداریهایی مانند اشعه ایکس، سی تی اسکن و ام آر آی از زانو
- آسپیراسیون مفصل (برداشتن مقداری از مایع اطراف مفصل جهت آزمایش)
درمان عفونت پس از تعویض مفصل زانو
انتخاب روش درمان به نوع عفونت و شدت آن بستگی دارد. در صورتی که عفونت برای مدت طولانی ایجاد شده باشد درمان آن پیجیدهتر خواهد بود. برخی از درمانهای رایج عبارتند از:
تجویز آنتی بیوتیک
عفونتهای سطحی با مصرف داروهای آنتی بیوتیک خوراکی و یا وریدی در اغلب موارد برطرف میشوند.
عمل جراحی
در صورتی که عفونت عمیق و گسترده باشد نیاز به عمل جراحی است. روشهای جراحی بدین صورت است:
1. برداشتن پروتز مصنوعی مفصل زانو و تمییز کردن محل عفونت
2. قرار دادن اسپیسر سیمان آنتی بیوتکی در محل پروتز مفصل زانو که میتواند در از بین بردن باکتریها کمک کند. به این نکته توجه داشته باشید که پس از قرار دادن اسپیسر باید تا مدتی از عصا و واکر استفاده کنید و به مدت 4 تا 6 هفته آنتی بیوتیکهای وریدی دریافت نمائید.
3. دبریدمان: اگر عفونت عمیق در طی مدت کوتاهی پس از جراحی ایجاد شده باشد ممکن است نیازی نباشد تا مفصل مصنوعی خارج شود. در این موارد میتوان با شستشوی محل و برداشتن بافت عفونی به درمان عفونت پرداخت. طی دبریدمان بافت عفونی برداشته میشود و پروتز تمییز میشود. بعد از این درمان به مدت 2 تا 6 هفته باید آنتی بیوتیکهای وریدی دریافت نمائید.
پیشگیری از عفونت پس از تعویض مفصل زانو
همان طور که اشاره کردیم عفونت پس از تعویض مفصل زانو میتواند منجر به عوارض جدی شود و ممکن است نیاز به جراحی اضافی داشته باشد، بنابراین لازم است اقدامات لازم برای جلوگیری از عفونت انجام شود. در ادامه به راهکارهای پیشگیری از عفونت بعد از تعویض مفصل زانو میپردازیم:
- در صورتی که در هر نقطه از بدن خود عفونت دارید پیش از جراحی آن را درمان نمائید به عنوان مثال حتی عفونتهای جزئی در دندان نیز میتواند پس از جراحی تعویض مفصل زانو برای شما مشکلاتی را ایجاد نمایند.
- از 24 ساعت پیش از جراحی باید داروهای آنتی بیوتیک را جهت پیشگیری از عفونت مصرف کنید. مصرف آنتی بیوتیکها به مدت چند روز پس از جراحی نیز باید ادامه داشته باشد. آنتی بیوتیکها را طبق دستور و در فواصل زمانی منظم مصرف کنید.
- در صورت بروز هرگونه بریدگی روی پوست، علائم عفونت ادراری و یا سرماخوردگی باید زمان جراحی را به تعویق بیندازید.
- اگر پس از جراحی دچار خراش و زخم در هر قسمتی از پوست شدید با مواد ضد عفونی آن را تمییز کنید و با باند استریل بپوشانید.
- در صورت مشاهدهی هرگونه علائم عفونت در اولین فرصت به بهترین جراح تعویض مفصل زانو در تهران مراجعه نمائید.
