ارتوکین تراپی زانو چیست؟ارتوکین تراپی زانو نوعی درمان تزریقی است که مکانیسمهای طبیعی بدن در مقابل التهاب را جهت کاهش درد و بهبود عملکرد تقویت مینماید. این روش درمانی در بهبود درد و التهاب زانو که معمولاُ به دلیل آرتروز زانو ایجاد میشود یک روش مناسب است. در این مقاله قصد داریم اطلاعاتی درباره ارتوکین تراپی زانو بیان کنیم، با ما تا انتهای مقاله همراه باشید.
ارتوکین تراپی زانو برای چه بیماریهایی مناسب است؟
استئوآرتریت شایعترین نوع آرتریت در جهان است که با پیر شدن جمعیت، میزان بروز آن در جوامع مختلف نیز افزایش مییابد. درمانهایی که در حال حاضر برای کنترل علائم وجود دارد اثربخشی محدودی داشته و برخی از آنها خطرات قابل توجهی نیز برای بیماران به همراه دارد. به جز درمان آرتروز زانو از ارتوکین تراپی میتوان برای درمان مشکلات دیگر زانو نیز استفاده کرد. برخی از این مشکلات عبارتند از:
- پارگی رباط صلیبی زانو یا ACL
- درمان آسیبهای غضروفی MCL که به دلیل آسیبهای ورزشی ایجاد شده است.
مراحل ارتوکین تراپی زانو
مراحل درمان ارتوکین تراپی زانو بدین صورت است:
گرفتن خون و آماده سازی
در این مرحله مقداری از خون بیمار گرفته میشود و پروتئینهای ضد التهابی و فاکتورهای رشد موجود در سرم خون جداسازی میشود. حدود 60 میلی لیتر از خون بیمار باید تهیه شود. (پیش از خونگیری باید به میزان کافی آب نوشیده باشید تا بدن شما هیدراته بماند). خون در دمای 37 درجه قرار میگیرد تا گیرندههای تولید پروتئین ضد التهابی گیرنده اینترلوکین-1 (IL-1Ra) تحریک شوند. سپس این پروتئین در شرایط آزمایشگاهی استخراج میشود. در نهایت سرنگهای تزریق را از این مواد پر میکنند تا جهت تزریق آماده باشد.
مرحله تزریق
پس از آماده سازی، محلول تزریقی آماده شده به تاندونها و سایر بافتهای نرم اطراف زانو تزریق میشود. بعد از تزریق میزان درد زانو به مرور کمتر میشود و عملکرد آن افزایش مییابد و بهبودی به صورت طبیعی صورت میگیرد.
مکانیسم ارتوکین تراپی
اینترلوکین-1 با اتصال به گیرندههای سیتوکین نقش میانجی در التهاب دارد. یا اتصال این گیرندهها به اینترلوکین-1 فرآیند التهابی آغاز میشود. با گسترش این فرایند التهابی و سایر عواملی که در التهاب نقش دارند به تدریج تخریب مفصل زانو آغاز میشود. این فرآیند در نهایت میتواند باعث آرتروز و درد زانو شود. درمان ارتوکین یک آنتالوگونیست اینترلوکین-1 را آزاد مینماید که مانع از اتصال اینترلوکین-1 به گیرندههای سیتوکین میشود. در نتیجه از فرآیند التهاب جلوگیری میشود. همچنین ممکن است فاکتورهای رشد را در ناحیه آزاد کند که میزان تخریب بافتها مانند غضروف و مفاصل را کاهش دهد. و موجب بهبود و ترمیم این بافتها شود. مطالعاتی که به تازگی انجام شده است ارتوکین تراپی را یک درمان موثر برای آرتریت مفاصل مانند مفصل زانو عنوان کردهاند.
تعداد جلسات ارتوکین تراپی زانو
تعداد جلسات مورد نیاز برای ارتوکینتراپی زانو معمولاً بین ۳ تا ۶ جلسه است که بسته به شدت آرتروز، وضعیت عمومی بیمار و نظر پزشک معالج تعیین میشود. این جلسات به طور معمول در فواصل زمانی مشخص، مثلا هر ۳ تا ۷ روز یکبار انجام میشوند تا بیشترین اثر ضدالتهابی و درمانی حاصل شود. در برخی بیماران ممکن است با ۳ جلسه تزریق بهبود قابل توجهی حاصل شود، در حالی که برخی دیگر نیاز به تعداد جلسات بیشتری دارند. نکته مهم این است که ارتوکینتراپی یک درمان مرحلهای و تدریجی است، بنابراین برای رسیدن به نتایج مطلوب، تکمیل دوره درمان تحت نظر پزشک ضروری است. همچنین در صورت بازگشت علائم پس از چند ماه، میتوان دوره درمان را با نظر پزشک تکرار کرد.
چقدر طول میکشد تا اثرات ارتوکین تراپی زانو دیده شود؟
طول مدت زمانی که تاثیر درمان در هر بیماری مشخص شود با توجه به شدت بیماری و آسیبهای وارد شده به زانو متفاوت است. روند بهبودی بلافاصله پس از تزریق آغاز میشود. اثربخشی آن با توجه به مراقبتهای پس از درمان که شامل جلسات توانبخشی زانو است متفاوت است.
مزایای ارتوکین تراپی زانو
ارتوکین تراپی به دلیل اینکه از خون خود بیمار جهت تزریق استفاده میشود عوارض جانبی اندکی دارد. واکنشهای آلرژیک پس از تزریق دیده نمیشود و اکثر بیماران بدون اینکه هیچ گونه عارضهی خفیف و یا شدیدی را تجربه نمایند، دورههای درمان را به خوبی طی مینمایند. سایر مزایای ارتوکین تراپی زانو عبارت است از:
- اثرات ضد التهابی دارد.
- احیا کننده است.
- میزان درد زانو را کاهش میدهد.
- میزان تحرک و عملکرد زانو را بهبود میبخشد.
- در بلند مدت میتواند منجر به درمان کامل شود.
خطرات ارتوکین تراپی زانو
هر روش درمان در کنار مزایایی که دارد، عوارض جانبی خفیف و شدیدی نیز به همراه دارد. برای پیشگیری از عوارض ذکر شده برای انجام این کار حتما به بهترین متخصص ارتوپدی در تهران مراجعه کنید. این برخی از عوارض ارتوکین تراپی زانو عبارتند از:
- عفونت
- درد مداوم و سفت شدن مفصل زانو
- عدم کسب نتایج اثربخش
- تورم و کبودی پس از تزریق
- بیحسی موضعی کوتاه مدت در نواحی اطراف تزریق
کاندید مناسب ارتوکین تراپی زانو
پیش از شروع درمان باید معاینات فیزیکی لازم را انجام شود تا پزشک مشخص بدهد برای ارتوکین تراپی زانو کاندید مناسبی هستید یا خیر. افرادی که آرتروز خفیف تا متوسط زانو دارند و فعلا قصد جراحی تعویض مفصل زانو را ندارند یکی از کاندیدهای مناسب ارتوکین تراپی زانو هستند. همچنین افرادی که دچار پارگی مزمن تاندون و یا رباط هستند و سایر روشهای درمان برای آنها موثر نبوده باشد میتوانند ارتوکین تراپی زانو را شروع کنند.
ارتوکین تراپی تکنیکی دائمی است؟
ارتوکینتراپی یک روش درمانی دائمی نیست. این تکنیک با استفاده از فاکتورهای ضدالتهابی استخراجشده از خون خود بیمار، به کاهش التهاب، تسکین درد و بهبود عملکرد مفصل کمک میکند، اما توانایی توقف کامل روند تخریب مفصل یا درمان قطعی آرتروز را ندارد. اثرات این درمان معمولاً بین ۶ ماه تا یک سال باقی میماند، و در برخی بیماران ممکن است بیشتر یا کمتر دوام داشته باشد. پس از این مدت، در صورت بازگشت علائم، امکان تکرار جلسات درمانی وجود دارد. هدف اصلی ارتوکینتراپی کاهش نیاز به داروهای ضدالتهاب و به تأخیر انداختن جراحیهایی مانند تعویض مفصل است، نه جایگزینی دائمی آنها.
این روش با تزریق ژل یا PRP چه تفاوتی دارد؟
تفاوت اصلی ارتوکینتراپی با روشهایی مانند تزریق ژل (ویسکوساپلیمنتیشن) و PRP (پلاسمای غنی از پلاکت) در مکانیسم اثر، ترکیبات تزریقی و هدف درمانی آنهاست:
🔹 ارتوکینتراپی (Orthokin Therapy):
در این روش، خون بیمار در شرایط خاصی در آزمایشگاه پردازش میشود تا فاکتورهای ضدالتهابی، بهویژه پروتئین IL-1Ra (که مهارکننده التهاب است) استخراج و به مفصل تزریق شود. تمرکز اصلی این روش بر مهار التهاب و کاهش درد ناشی از آرتروز است. تأثیر آن بیشتر ضدالتهابی است تا بازسازیکننده.
🔹 PRP (پلاسمای غنی از پلاکت):
در PRP، پلاکتهای تغلیظشده از خون بیمار جدا شده و به مفصل تزریق میشود. این پلاکتها حاوی فاکتورهای رشد هستند که باعث تحریک بازسازی بافتها، بهبود عملکرد مفصل و کاهش التهاب خفیف میشوند. PRP بیشتر در مراحل اولیه آسیبهای مفصلی یا تاندونی کاربرد دارد.
🔹 تزریق ژل (اسید هیالورونیک):
در این روش، مادهای شبیه به مایع مفصلی طبیعی (هیالورونیک اسید) به مفصل تزریق میشود تا لغزندگی مفصل افزایش یافته و اصطکاک کاهش یابد. این روش بیشتر برای روانسازی مفصل و کاهش درد مکانیکی بهکار میرود و اثر ضدالتهابی یا بازسازیکننده چشمگیری ندارد.
